LEEP Nedir?
LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure), ince tel halkadan geçen elektrik akımı yardımıyla rahim ağzındaki anormal dokunun çıkarılmasını sağlayan bir tedavi yöntemidir.
Bu işlem;
- Tanı amacıyla,
- Kanser öncüsü hücresel değişikliklerin tedavisinde
uygun görülen hastalarda uygulanabilir.
Konizasyon Nedir?
Konizasyon, rahim ağzından koni şeklinde bir doku parçasının çıkarıldığı cerrahi bir işlemdir.
Çıkarılan doku hem tedavi amacıyla hem de ayrıntılı patolojik inceleme için değerlendirilir.
Konizasyon farklı cerrahi tekniklerle uygulanabilir.
LEEP ile Konizasyon Aynı İşlem midir?
Hayır.
Her iki işlemin amacı rahim ağzındaki anormal dokunun çıkarılması olsa da uygulama şekilleri ve tercih nedenleri farklı olabilir.
Hangi yöntemin uygun olduğu;
- Lezyonun yeri,
- Yaygınlığı,
- Patoloji bulguları,
- Hastanın klinik özellikleri
göz önünde bulundurularak belirlenir.
Kolposkopi Sonrası LEEP veya Konizasyon Ne Zaman Gündeme Gelebilir?
Kolposkopi sonrasında alınan biyopsi sonucuna göre ileri tedavi gerekip gerekmediği değerlendirilir.
LEEP veya konizasyon aşağıdaki durumlarda düşünülebilir.
1. Yüksek Dereceli Hücresel Değişiklikler Saptanması
Patoloji sonucunda;
- CIN 2
- CIN 3
gibi yüksek dereceli servikal intraepitelyal neoplazi (servikal displazi) saptanması halinde uygun hastalarda tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Bu karar hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve doğurganlık planları dikkate alınarak verilir.
2. Kolposkopi ile Biyopsi Sonuçlarının Birbiriyle Uyumlu Olmaması
Bazı durumlarda kolposkopide görülen bulgular ile biyopsi sonucu arasında uyumsuzluk olabilir.
Bu gibi durumlarda daha geniş bir doku örneğinin değerlendirilmesi gerekebilir.
Konizasyon bu amaçla planlanabilir.
3. Şüpheli Alanın Tam Olarak Değerlendirilememesi
Lezyonun rahim ağzı kanalının içine uzanması veya tamamının kolposkopi sırasında görülememesi halinde ileri değerlendirme gerekebilir.
Bu durumda konizasyon düşünülebilir.
4. Endoservikal Kanalın Değerlendirilmesi Gerektiğinde
Bazı hücresel değişiklikler rahim ağzının iç kanalında yer alabilir.
Bu durumda daha ayrıntılı değerlendirme amacıyla konizasyon uygulanması uygun görülebilir.
5. Kanser Şüphesinin Netleştirilmesi Gerektiğinde
Biyopsi sonucunun kesin değerlendirme için yeterli olmadığı veya daha kapsamlı inceleme gerektiği durumlarda konizasyon tanısal amaçla planlanabilir.
CIN 1 Tanısında Her Zaman LEEP Gerekir mi?
Hayır.
CIN 1 olarak adlandırılan hafif dereceli hücresel değişikliklerde birçok hastada yalnızca düzenli takip önerilebilir.
Çünkü bu değişikliklerin önemli bir kısmı zaman içinde kendiliğinden gerileyebilir.
Tedavi kararı bireysel olarak değerlendirilir.
HPV Pozitifliği Tek Başına LEEP Gerektirir mi?
Hayır.
HPV testinin pozitif çıkması tek başına LEEP veya konizasyon gerektirmez.
Karar;
- HPV tipi,
- Smear sonucu,
- Kolposkopi bulguları,
- Biyopsi sonucu
birlikte değerlendirilerek verilir.
LEEP veya Konizasyon Sonrasında Doku İncelenir mi?
Evet.
İşlem sırasında çıkarılan doku patoloji laboratuvarında ayrıntılı olarak incelenir.
Bu inceleme sayesinde;
- Hücresel değişikliklerin derecesi,
- Lezyonun sınırları,
- Gerekirse ek değerlendirme ihtiyacı
belirlenebilir.
LEEP veya Konizasyon Sonrası Takip Gerekir mi?
Evet.
Tedavi sonrasında da düzenli takip önemlidir.
Takipte;
- HPV testi,
- Pap smear,
- Gerektiğinde kolposkopi
uygulanabilir.
Takip planı patoloji sonucuna ve bireysel risk durumuna göre hazırlanır.
Her Kolposkopi Sonrası Cerrahi İşlem Yapılır mı?
Kesinlikle hayır.
Kolposkopi yapılan kişilerin önemli bir bölümünde yalnızca takip yeterli olabilir.
LEEP veya konizasyon yalnızca gerekli görülen durumlarda planlanır.
Bu nedenle kolposkopi yapılması, mutlaka cerrahi işlem uygulanacağı anlamına gelmez.
Tedavi Kararı Neye Göre Verilir?
Karar verilirken birçok faktör birlikte değerlendirilir:
- HPV testi sonucu
- Pap smear sonucu
- Kolposkopi bulguları
- Biyopsi sonucu
- CIN derecesi
- Hastanın yaşı
- Gebelik durumu
- Gelecekte çocuk sahibi olma planı
- Daha önce geçirilmiş rahim ağzı hastalıkları
Bu nedenle tedavi planı her hasta için farklı olabilir.
Kolposkopi sonrasında LEEP veya konizasyon gerekip gerekmediği, yalnızca işlem sırasında elde edilen bulgulara değil; biyopsi sonucu, HPV testi, Pap smear değerlendirmesi ve hastanın klinik özelliklerine göre belirlenir. Yüksek dereceli servikal hücresel değişiklikler (CIN 2 ve CIN 3), kolposkopi ile biyopsi sonuçlarının uyumsuz olması veya rahim ağzı kanalındaki şüpheli alanların değerlendirilmesi gereken durumlarda bu işlemler gündeme gelebilir. Buna karşın kolposkopi yapılan her hastada cerrahi tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Düzenli takip ve bireyselleştirilmiş değerlendirme, rahim ağzı sağlığının korunmasında temel yaklaşımı oluşturur.