HPV Nedir?
HPV (Human Papilloma Virus), deri ve mukozaları etkileyebilen yaygın bir virüs grubudur.
Bugüne kadar 200’den fazla HPV tipi tanımlanmıştır. Bunların bir kısmı genital siğillere neden olurken, bazı tipleri rahim ağzı kanseriyle ilişkili yüksek riskli HPV tipleri olarak sınıflandırılır.
En sık takip edilen yüksek riskli tipler arasında;
- HPV Tip 16
- HPV Tip 18
- HPV 31
- HPV 33
- HPV 45
- HPV 52
- HPV 58
yer alır.
HPV Pozitifliği Her Zaman Hastalık Anlamına Gelir mi?
Hayır.
HPV pozitifliği yalnızca virüsün varlığını gösterir.
Bu sonuç;
- Kanser tanısı değildir.
- Kanser öncüsü lezyon olduğu anlamına gelmez.
- Tedavi gerektirdiğini göstermez.
Birçok kişide HPV enfeksiyonu herhangi bir belirti vermeden kendiliğinden ortadan kalkabilir.
Bu nedenle HPV testi sonucu, diğer değerlendirmelerle birlikte yorumlanmalıdır.
Kolposkopi Nedir?
Kolposkopi, rahim ağzının özel büyütmeli optik bir cihaz (kolposkop) kullanılarak ayrıntılı şekilde incelenmesini sağlayan tanısal bir yöntemdir.
İşlem sırasında rahim ağzı özel solüsyonlarla değerlendirilir ve normalden farklı görünen alanlar incelenir.
Gerekli görülürse bu bölgelerden biyopsi alınabilir.
Kolposkopi bir tedavi yöntemi değil, tanı koymaya yardımcı olan ileri değerlendirme işlemidir.
HPV Pozitif Çıkan Her Kadına Kolposkopi Yapılır mı?
Hayır.
HPV pozitifliği tek başına her zaman kolposkopi yapılmasını gerektirmez.
Kolposkopi kararı;
- HPV’nin tipi,
- Pap smear sonucu,
- Hastanın yaşı,
- Önceki tarama sonuçları,
- Daha önce geçirilmiş rahim ağzı hastalıkları,
- Klinik muayene bulguları
birlikte değerlendirilerek verilir.
Güncel ulusal ve uluslararası tarama kılavuzları bu süreçte yol gösterici olur.
Hangi Durumlarda Kolposkopi Önerilebilir?
Kolposkopi gerekliliği kişiye göre değişmekle birlikte aşağıdaki durumlarda ileri değerlendirme planlanabilir.
1. HPV Tip 16 veya HPV Tip 18 Pozitifliği
HPV Tip 16 ve HPV Tip 18, rahim ağzı kanseri ile en güçlü ilişkiye sahip yüksek riskli HPV tipleridir.
Bu nedenle bu tiplerin saptandığı kişilerde, smear sonucu normal olsa bile güncel kılavuzlar doğrultusunda kolposkopik değerlendirme önerilebilir.
2. HPV Pozitifliği ile Birlikte Anormal Smear Sonucu
HPV pozitifliğine;
- ASC-US
- ASC-H
- LSIL
- HSIL
- AGC
gibi anormal smear sonuçlarının eşlik etmesi durumunda kolposkopi gerekebilir.
Bu değerlendirme, hücresel değişikliklerin nedenini belirlemeye yardımcı olur.
3. Rahim Ağzında Şüpheli Görünüm Saptanması
Jinekolojik muayene sırasında rahim ağzında;
- Düzensiz yüzey,
- Şüpheli lezyon,
- Kolay kanayan alan,
- Renk değişikliği
gibi bulgular görülmesi durumunda da kolposkopi planlanabilir.
4. Daha Önce CIN Tanısı Almış Hastalar
Daha önce;
- CIN 1
- CIN 2
- CIN 3
tanısı alan kişilerde takip sürecinin bir parçası olarak kolposkopi uygulanabilir.
5. Tedavi Sonrası Kontrol Gereken Durumlar
LEEP veya konizasyon gibi işlemler sonrasında da rahim ağzının iyileşme süreci ve olası yeni hücresel değişikliklerin değerlendirilmesi amacıyla kolposkopi yapılabilir.
HPV Pozitif Ama Smear Normal İse Ne Olur?
Bu durum oldukça sık karşılaşılan bir durumdur.
İzlenecek yol;
- HPV tipine,
- Hastanın yaşına,
- Önceki test sonuçlarına
göre değişebilir.
Bazı kişilerde belirli aralıklarla HPV testi ve smear tekrar edilirken, bazı durumlarda kolposkopi önerilebilir.
Bu nedenle değerlendirme kişiye özeldir.
Kolposkopi Sırasında Her Zaman Biyopsi Alınır mı?
Hayır.
Kolposkopik incelemede rahim ağzı tamamen normal görünüyorsa biyopsi alınmayabilir.
Şüpheli alan görülmesi durumunda ise küçük doku örnekleri alınarak patolojik inceleme yapılabilir.
Biyopsi sayesinde hücresel değişikliklerin derecesi belirlenebilir.
Kolposkopi Sonucu Normal Çıkarsa Ne Olur?
Kolposkopinin normal olması sevindirici bir bulgudur.
Ancak HPV pozitifliği devam ediyorsa düzenli takip önemini korur.
Doktor tarafından;
- HPV testi,
- Pap smear,
- Gerektiğinde tekrar kolposkopi
planlanabilir.
Takip sıklığı kişinin klinik durumuna göre belirlenir.
HPV Pozitifliği Kendiliğinden Düzelebilir mi?
Evet.
Bağışıklık sistemi birçok HPV enfeksiyonunu zaman içerisinde temizleyebilir.
Ancak enfeksiyonun kalıcı hale gelmesi bazı hücresel değişikliklerin gelişme olasılığını artırabilir.
Bu nedenle önerilen kontroller aksatılmamalıdır.
HPV Pozitif Olan Kişiler Nelere Dikkat Etmelidir?
HPV pozitifliği saptanan kişilerin;
- Kontrol randevularını aksatmaması,
- HPV ve Pap smear takiplerini düzenli yaptırması,
- Doktor önerisi olmadan gereksiz tedavilere yönelmemesi,
- Sigara kullanımından kaçınması,
- Genel sağlık ve bağışıklık sistemini destekleyen yaşam alışkanlıklarına önem vermesi
önerilebilir.
Takip planı her birey için farklılık gösterebilir.
HPV testinin pozitif çıkması, tek başına rahim ağzı kanseri olduğu anlamına gelmez ve her HPV pozitif kişiye kolposkopi yapılması gerekmez. Kolposkopi gerekliliği; HPV’nin tipi, Pap smear sonucu, jinekolojik muayene bulguları ve kişinin tıbbi öyküsü birlikte değerlendirilerek belirlenir. Özellikle yüksek riskli HPV tipleri veya anormal smear sonuçları bulunan kişilerde kolposkopi, rahim ağzındaki olası hücresel değişikliklerin ayrıntılı olarak incelenmesine yardımcı olabilir. Düzenli tarama programlarına katılmak ve önerilen takipleri aksatmamak, rahim ağzı sağlığının korunmasında önemli bir yere sahiptir.